Museum toont voorwerpen van kinderen uit oorlogsgebied Donbas

August 02, 2021

ODU - HUMANITARIAN · In de nacht, als een explosie de stilte doorklieft, grijpt de vijfjarige Sofia eerst naar haar knuffelbeer. Vervolgens springt ze boven op haar moeder, Ljoedmila Pisjova. Die omklemt haar en spreekt haar bezwerend toe. “Rustig maar, meisje, misschien is het geen schieten, maar onweer.”

 
Sofia’s moeder weet beter. In haar gehucht Bachmoetka, pal in het frontgebied, is de oorlog al meer dan zeven jaar dagelijkse kost. Vijfhonderd meter van haar huis bevinden zich de stellingen van het Oekraïense leger. Ook afgelopen nacht werd er geschoten.


“Ze weet niet anders dan dat het oorlog is”, zegt Pisjova over haar kind. “Wij ouders moeten kalm blijven, proberen niet te laten zien dat we bang zijn.” Vaak biedt alleen de knuffelbeer soelaas.

 

Over de betekenis die kinderen in het oorlogsgebied verlenen aan voorwerpen heeft het Historisch Museum van Kiev de tentoonstelling Oorlog en Jeugd gewijd. In glazen kastjes liggen, alsof het relikwieën zijn, allerlei voorwerpen uitgestald. Het zijn schenkingen van kinderen en jongeren uit het oorlogsgebied, voorzien van hun verhaal over hoe de oorlog hun leven beïnvloedt.

 

Een parfumflesje is aan het museum geschonken door Alisa, een nu 24-jarige studente die in 2014 wegvluchtte uit de stad Oost-Oekraïense Donetsk, toen die door pro-Russische gewapende milities werd veroverd. Ze kreeg het geurtje voor haar veertiende verjaardag kreeg en gebruikte het uitsluitend op feestdagen zoals oud en nieuw. “De geur voert haar terug naar haar gelukkige kindertijd in Donetsk”, vertelt Joelia Skoebitska, die de tentoonstelling samenstelde.

 

Andere voorwerpen vertegenwoordigen een oorlogstrauma. Zoals een prentenboek voor peuters, waarop een konijnenfamilie en een egel prijken. Het werd gedoneerd door de elfjarige Jevgenia, die in Avdiivka woont, een stadje onder controle van het Oekraïense leger waar regelmatig gevochten wordt.

 

“Mijn moeder las me voor uit dit boek”, vertelt Jevgenia. “Nu zijn mijn moeder en mijn broer dood. Mijn broer leefde nog een tijdje na het bombardement. Toen ze de scherven uit zijn lichaam haalden, stierf hij”.

 

“Deze kinderen zijn nergens schuldig aan”, zegt Joelia Skoebitska. “Er groeit in de Donbas een generatie op die niet eens weet wat vrede is, omdat ze dat nooit hebben meegemaakt. Zij moeten weten dat we om hen geven.”

 

De oorlog in Oekraïne begon in het voorjaar van 2014, toen pro-Russische milities na de annexatie van de Krim ook steden bezetten in de Donbas. Sindsdien ligt er halverwege de oostelijke provincie een frontgebied van zo’n vierhonderd kilometer lang, waar het schieten nooit is gestopt. Tot dusver kwamen hier 14.000 mensen om, onder wie 146 kinderen. Zo’n 200.000 kinderen ontvluchtten het gebied.

 

Het initiatief voor de expositie Oorlog en Jeugd komt van het War Childhood Museum in Sarajevo, dat in 2017 werd opgericht om voorwerpen te tonen van jeugdige slachtoffers van de Bosnische burgeroorlog in de jaren negentig. Binnenkort opent het museum een kantoor in ‘vredesstad’ Den Haag.

 

[SUMMARY: The History Museum of Kyiv is displaying objects of children from war-torn Donbas in eastern Ukraine. The children’s books, dolls, and other items reflect their stories, happy memories and trauma’s. The exhibition is an initiative of the War Childhood Museum in Sarajevo, that will soon open an office in The Hague.]

 

(door Michiel Driebergen, bewerkt door Diederik Kramers)

 

Dit is een ingekorte versie van een artikel van Michiel Driebergen, correspondent in Lviv, dat eerder verscheen in dagblad Trouw. Het volledige verhaal vindt u hier.

 

Meer informatie: Censor.net (in het Oekraïens), New York Times.

 

Foto: Een konijnenknuffel, geschonken door een kind uit het Oost-Oekraïense oorlogsgebied aan de tentoonstelling Oorlog en Jeugd. (Vika Yasynska, Censor.net)

 

Video: Deutsche Welle (in het Oekraïens).



Donbas conflictChildrenMuseum